de laatste week in Bolivië

8 maart


De eerste les die ik en Jolien samen aan een halve klas in de bibliotheek hebben gegeven. Na een voorbereiding (zodat we het een beetje in het Spaans konden verwoorden) hebben we de leerlingen een dictee gegeven uit een boek. Dat boek heb ik thuis ook, dus ik wist waarover het ging. Daarna hebben we de rest van het boek uitgelezen en mochten de leerlingen een tekening maken bij hun dictee. Ze vonden dit wel tof denk ik, ze luisterden geboeid naar het vervolg van het verhaal. De kinderen hier schrijven veel fouten. Ik denk dat mevr. Van den Bossche er nog meer grijs haar van zou krijgen. Gelukkig was dit het sterke gedeelte van de klas en waren er kleine foutjes , dus viel het wel mee…
Terug een hele middag naar de Comedor en daarna naar de Cancha achter speelmateriaal voor in onze boxen te steken. We hebben dan ook ineens maar een fritex gekocht.

9 maart

De volgende dag mocht ik les geven aan Ronald, hij zit in de tweede klas en kan niet lezen of schrijven. Dus ben ik begonnen met spelletjes rond het alfabet. Ik voelde me een beetje zorgleerkracht, alleen dan niet voorbereid. Ik heb allerlei spelletjes uit mijn duim moeten zuigen. Tim heeft me daarbij wel geholpen. Daarna terug naar de Comedor. Er waren heel veel kinderen die er eigenlijk niet moesten zijn, maar we hadden toen nog geen officiële lijst dus wisten we niet goed wie naar huis moest en wie kon blijven. We waren met een totaal van 29. Ook de kinderen van de vrouwen die voor het eten zorgen komen naar de huiswerkbegeleiding. Sommigen hebben het echt nodig, maar anderen hebben niet echt huiswerkbegeleiding nodig. Ook lag de baby van een van de vrouwen te wenen en daar hebben we ook voor gezorgd. Wanneer we vroegen aan het zusje of ze de mama wou gaan halen want de baby had een natte broek; dan zei de moeder dat ze geen tijd had. Best wel erg, maar wij zijn geen babysit. Ze moet zelf voor haar baby zorgen. We hebben die dag ook een erg verhaal gehoord van Anna, Twee kinderen van de Comedor zijn echt heel arm. Ze zijn thuis met 7 kinderen en de vader drinkt zich elke dag zat. Het geld dat de moeder dan binnenbrengt is dan voor drank te kopen. Best wel erg. Ze hebben niets thuis, geen bed, geen stoelen, geen tafels, het basismateriaal hebben ze niet…


10 maart

10 maart zijn we ’s morgens achter basketballen en voetballen gegaan voor in onze speelboxen. We hebben ook een pomp gekocht, zodat ze de basketballen die ze al hadden kunnen oppompen. Dan terug naar school en Ronald nog les gegeven. Zijn klinkers begint hij te kennen, maar hij was echt snel afgeleid en de medeklinkers kan hij nog altijd niet. Hij moet er echt naar gokken. Terug spelletjes gespeeld met hem, letters in het juiste zakje steken, letters zoeken, op de bijenkorf naar letters springen, … Daarna terug naar de Comedor. Weer veel bedenkingen gehad over de kinderen hun huiswerk , maar ze moeten het wel afmaken… We waren weer met teveel kinderen. Soms is dat echt niet zo tof, want ze zijn niet allemaal even braaf…

11 maart

Op 11 maart verjaarde mijn broer, ik heb hem een verjaardagsberichtje gestuurd, Belgische tijd 12 uur ’s nachts. Toch wel spijtig dat ik hem niet echt kan feliciteren. Maar dat doe ik wel als ik terug thuis ben ! Deze dag is er niet veel gebeurd. Terug het gewoonlijke, alleen heb ik geen les gegeven aan Ronald, maar Tim. We wisselen een beetje af, zo dat hij ook les kan geven. Ik heb een letter - Bingo ineengeknutseld die Tim dan met hem kon spelen. ’s Middags terug naar de Comedor. Gelukkig was Hanna er nu, want met zoveel kinderen is het Spaans soms echt wel moeilijk. Ik was die dag ook niet zo goed, ik had veel last van krampen en diarree. Ook mijn voet stond dik van een beet van een insect. Ik en Els hebben toch wel last van de insecten hier. We krijgen er alleen maar dikke voeten van… Ik ben dan naar de dokter geweest en ik moet voor mijn darmen antibiotica nemen. Ik denk wel dat ze hier voor alles antibiotica voorschrijven. Voor mijn voet heb ik ook antibioticazalf mee gekregen. Gelukkig is mijn dikke voet na een week verdwenen.

12 maart

Vrijdag zijn we terug een dag naar school gegaan. Gewerkt in de bibliotheek (werkblaadjes gemaakt voor Ronald voor volgende week; opgekuist; de muur geschuurd voor onze schilderwerken voor de leeshoek; …) Terug naar de Comedor en ’s avonds zijn we uitgeweest met Hanna, Leonie en de muziekleerkracht van onze school. Dat is een goede vriend van Hanna dus we hebben die ook meegevraagd. We zijn naar een typisch Boliviaanse tent gegaan met live muziek. Super gezellig.

13 maart

Zaterdag kregen we bezoek van Mathias. Hij is student journalistiek en zit in Sucre voor zijn studies. Hij wou een weekendje afkomen. Anna is ’s morgens ook de matras komen brengen voor in de leeshoek. De matras is bekleed met een soort synthetische stof die je kan afwassen. Zodat het toch duurzaam blijft. We hadden dus direct een ‘bed’ voor Mathias. De meisjes zijn gaan shoppen in het stad en we hebben ook onze beloningen gevonden voor het beloningssysteem in de Comedor. ’s Avonds gaan eten met Mathias in de ‘Paprica’. Terwijl de jongens nog uitgingen hebben wij een film gekeken en zijn we doodop in ons bed gedoken.

14 maart

14 maart: hét feestje van ons verblijf hier. Anna haar verjaardagsfeestje! Een taxi genomen rond de middag naar haar wijk. Daar hebben ze een clubhuis waar je een feestje kan geven. Compleet met barbecue, zwembad, zon, muziek en leuke mensen. We hebben ons goed gehad, hard gezongen voor Anna en veel gezwommen en later op de dag gedanst ! Het was super tof ! Op het feestje ben ik Rihanna tegen gekomen. Ik had eerst niet door dat zij het was. Ze begon mij uit te vragen over alles en zei dan dat ze eens een mailtje naar school ging sturen (ik had gezegd dat ik nu voor Anna werkte). Ze vertelde dan ook dat de meisjes van vorig jaar haar nog een mail hadden gestuurd van hoe goed dat ze het wel hadden gehad bij haar enz. Ik weet niet wat ik ervan moet geloven… Ik ben in ieder geval blij dat ik voor Anna werk, want zij is een super vrouw die haar vrijwilligers goed behandeld.

15 maart

Voor de volgende morgen hadden we met school afgesproken dat we er niet zouden zijn. Mathias vertrok die middag terug naar Sucre dus gingen we nog iets tof doen. Els maakte mij wakker omdat de jongens al wouden vertrekken. Dus maakte ik mij snel klaar samen met Jolien en Els. Wanneer ik zat te eten kwam Tim mij zeggen dat ze nog eens naar het stad gingen om een spelletje te spelen. Ik stond even perplex, want ik dacht dat wij iets samen gingen doen? Toen zijn ze vertrokken. Els kwam juist van onder de douche en ik vertelde haar dat de jongens al vertrokken waren. Wij konden dus evengoed naar school zijn gegaan… We zijn toen naar de Cancha gegaan achter leesboekjes gaan kijken zonder Tim en daarna naar school om de leeshoek de eerste laag verf te geven. Tim was op de Comedor. De dag verliep in stilte.

’s Avonds hadden we er een discussie over en besloot hij om te vertrekken naar ergens anders. Hij vond dat wij niet konden samenleven. En hij voelde zich niet goed in zijn vel… Dan is hij die avond nog vertrokken naar Bolivian House.

16 maart


’s Morgens les gegeven aan Ronald. Wat vliegt de tijd dan! Ik had op voorhand wat werkblaadjes gemaakt. Jolien en Tim hebben de tweede laag verf op de muren van de leeshoek gezet. In de Comedor was het die dag een feestje, want onze Zweedse vrijwilligsters vertrokken naar La Paz. Een feestje gebouwd met taart, feesthoedjes, ballonnen, Zweedse specialiteiten, … Wel gezellig. We waren toen ook ineens met heel veel kinderen… Niet moeilijk met al dat lekkers! Daarna nog vlug naar de winkel achter een prikbord, douchegordijnen (voor de leeshoek af te scheiden), ringen voor aan de staven te bevestigen, bloemen voor aan de ramen te kleven, …
17 maart

Woensdag hebben we verder gewerkt aan ons projecten: Els heeft de giraffen geschetst op de muur, we hebben onze geplastificeerde zonnetjes voor het beloningssysteem geknipt en geholpen op de Comedor. De leerkrachten zijn ons komen vragen in een officiële brief (grappig) of we voor Vaderdag manden wouden kopen. Daarin moesten dan dingen zitten zoals tandpasta, scheermes, shampoo, thee, chocolade, … De 5de klas ging een wedstrijd organiseren tussen de vaders die naar school kwamen en de winnaars van elk spel kregen een prijs. We wouden wel een stuk bijleggen voor de manden, maar we wouden dat de school ook zijn steentje zou bijdragen. Dus hebben we een beetje onderhandeld en de school zou voor de manden zorgen, wij voor de inhoud. Die avond zijn we naar de Ice Norte (grote supermarkt zoals bij ons vb. Delaize) gegaan achter de inhoud van onze manden.

18 maart

’s Morgens materiaal gaan kopen voor de toiletten op te knappen. Samen met Anna, die haar schouders ook onder het project heeft gezet. Dan naar de Comedor om te helpen. We hebben toen frietjes gebakken voor de kinderen. Echt Belgisch ! Daar waren ze wel blij mee.

Tim is samen met Anna naar school gegaan want het plan was dat de laatste jaars die dag de buitenmuur van de toiletten zouden bepleisteren. Maar ze stonden er snel terug. Het ging niet door. Ze zeiden dat dit maandag ook zou kunnen, dat de pleister voor het werkweekend (26-28 maart) dan wel droog zou zijn. Typisch Boliviaans ? Hanna en Anna zeggen van wel. Maar Anna is er toch niet zo tevreden mee. Er zal dus nog een gesprek volgen met de leerlingen denk ik… ’s Avonds onze rugzak gepakt voor een weekendje Villa Tunari !

19 maart – 20 maart – 21 maart

Vrijdag was het Diá de Padré. Vanaf ’s ochtends werd er gekookt voor de leerkrachten en alles in gereedheid gebracht voor de show die zich rond 10 uur zou afspelen. De leerlingen hadden prachtige posters gemaakt die wij aan de buitenmuren van de bibliotheek hebben gehangen. Samen een beetje geholpen met groenten kuisen en daarna genieten van een toffe show. Er werden toneeltjes opgevoerd, dansjes en er werd gezongen. De papa’s werden uitgenodigd voor een wedstrijdje. Eerst een race van drie toeren met een kindje in hun nek, een basketwedstrijdje en zoveel mogelijk een voetbal in de lucht houden door aan te tikken met je voet. Ik vond het wel een toffe dag. Veel ouders gezien van kindjes (soms geen enkele ouder, omdat die moeten werken) en mijn ogen opengetrokken van de organisatie. Voor ons in België is Vaderdag een gewone dag die gevierd wordt door een eigen knutselwerkje. Maar hier worden de vaders op de handen gedragen. Ze kregen een hapje, een drankje, … Soms een beetje dubbel, als je weet dat vaders hier vaak losse handjes hebben en dat ze nogal wat te graag ‘Chicha’ drinken (Boliviaanse alcohol). Na een maaltijd die we kregen op school samen met alle leerkrachten gingen we naar de Comedor. Veel kinderen hadden geen huiswerk dus hebben we naar een DVD gekeken en zijn wij vroeger doorgegaan. We moesten nog van alles regelen voor ons vertrek naar Villa Tunari en wouden daar niet te laat toekomen. Rond 6 uur zijn we vertrokken met een minibusje (met achterin 2 kippen die verschrikkelijk begonnen stinken na een half uurtje) richting Villa Tunari. We waren nog niet goed weg of de chauffeur reed bijna een vrouwtje aan. Ik zat al met de schrik op mijn lijf, want we moesten de bergen nog in… Ik heb bijna de hele rit met mijn ogen toe gezeten en dit hielp toch wel een beetje. Boliviaanse chauffeurs zijn niet de aangenaamste om met mee te rijden. Wij zaten met schrik en onze Boliviaanse medereizigers moesten om gevaarlijke situaties lachen… Gelukkig zijn we heelhuids aangekomen in Villa Tunari. Que calor ! Heet en bezweet hebben we ons hotel gevonden en zijn we snel gaan slapen, we waren doodop. Na een stevig onweer de hele nacht zag de dag erna ook maar sober uit. We besloten dus om naar het park Machia te gaan. Maar door de regenval was het park gesloten. Dus heeft de hotelmedewerker ons naar een ander park gestuurd. Een chauffeur regelen, en hup de wildernis in. We kregen een begeleide tocht door de jungle en het was nogal een belevenis ! Teruggekomen wouden we in het zwembad springen, maar er was een chemisch product in. Dus zijn we verwisseld van hotel en konden we toch nog zwemmen. De volgende dag hadden we gepland om naar Machia te gaan, het had die nacht niet zoveel geregend. Maar Jolien had een hele morgen last van diarree. We hebben op haar gewacht maar ze zag het echt niet zitten om mee te gaan. Dus zijn ik en Els alleen gegaan. Ik was heel blij dat ik dit heb gedaan ! Je kan in het park aapjes vastnemen en wrijven. Ze komen spontaan op je schouders zitten en vragen voor een aai over hun kop. Er was ook een mama aap met een kleintje van een week oud op haar buik. Echt wel heel lief. De begeleiders die er werkten waren van Ierland, zij zorgden voor de aapjes. Maar het is een project van een Boliviaanse vrouw zelf. De meeste aapjes hebben in gevangenschap geleefd en dit is een stapje naar de vrijheid. Na de aapjes hebben we de berg in het park beklommen. Toen we aan het uitrusten waren kwam er een poema aan een leiband voorbij. Best wel indrukwekkend want hij kwam net voor onze voeten langs. Boven op de berg had je een prachtig uitzicht over de omgeving. Als je naar beneden ging, kwam je aan een waterval waar mensen aan het baden waren. We hebben geen seconde getwijfeld en zijn met kleren en al onder de waterval gaan staan. Verfrissend en zalig ! Terug thuis hebben we onze spullen gepakt en zijn we naar huis teruggekeerd. Moe maar tevreden kropen we in ons bed.

22 maart

De volgende morgen was pijnlijk. We waren helemaal nog niet uitgerust. We zijn toch naar school gegaan en hebben 1 muur van de leeshoek een kleurtje gegeven. Els is begonnen met de giraffen te schilderen. ’s Middags naar de Comedor. Nu hebben we een lijst die Anna heeft opgesteld. Het is beter te controleren welke kinderen er mogen blijven en welke er naar huis moeten gaan. Het is wel erg, maar als je de Comedor alleen moet doen is 29 kinderen echt wel heel veel. Ook vandaag hebben de leerlingen van het laatste jaar niet gepleisterd. Ik begin me al een beetje zorgen te maken. Het moet echt dit weekend gebeuren, want wij hebben geen weekends meer vrij. Anna heeft met de directrice gesproken en donderdag komt er een vergadering met de leerlingen. Hopelijk zijn ze nog gemotiveerd. Er zal ook een werkplan opgesteld worden van wie wanneer komt helpen zodat er altijd voldoende leerlingen aanwezig zijn. ’s Avonds zijn we aan ons verslag begonnen, maar lagen we snel doodmoe in ons bed.

23 maart

Vandaag hebben we de leeshoek terug een tweede laag kleur gegeven en zijn de giraffen afgewerkt. 1 gordijn hangt al omhoog, van het andere is de stang te kort dus daar moeten we een buis op haken bevestigen. Morgen kan onze matras mee naar school en dan is onze leeshoek bijna klaar. Ik heb de ramen eens gekuist en nu komt de zon er mooi door. De bloemen plakken op de ramen. Het ziet er echt heel tof uit !

26 maart

’s Morgens zijn we samengekomen om te werken aan onze agenda, leesboekjes en handleidingen. We zijn echter niet verder geraakt dan onze agenda en het overtypen van de handleidingen. ’s Middags zijn we naar de Comedor geweest.

27 maart

Ik werd wakker gebeld om half 5 Boliviaanse tijd door mijn mama. Ze had verschrikkelijk nieuws te vertellen zei ze. Ze vertelde me die morgen dat Neelke , een van mijn beste vriendinnen, overleden was gisterenavond door een ongeluk. Het leek wel een droom. Het drong niet echt door bij mij. Ik ben dan niet meer gaan slapen, maar gaan skypen met mijn mama. Ze vertelde dat er een auto uit de bocht moest gevlogen zijn en tegen hun auto is geknald. Ik kon het nog altijd niet geloven. Die dag moesten we werken aan de baños in de school. Voor wat afleiding ben ik meegegaan. Daar kreeg ik telefoon van mevr. Van Uytvanck, mijn begeleidster van op school. Bleek dat ze frontaal zijn aangereden door een zatte chauffeur die van zijn rijvak afweek. Hoe kun je nu zat in je auto kruipen ? Hoe durf je nog maar een leven op spel te zetten ? Ik heb dan nog eens met het thuisfront gebeld, met vrienden en ben dan ’s avonds tot de beslissing gekomen dat ik terug naar België wou komen. De begrafenis van Neel wou ik echt niet missen. Die avond nog hebben we in Bolivian House mijn vliegtuigtickets terug geboekt. Ik had er wel al, maar die waren maar voor 24 april. We hebben ze proberen verleggen, maar een vriend van Anna (die op een reisbureau werkt) verzekerde ons dat we weinig kans zouden hebben. Dus moesten mijn ouders een vliegticket terug betalen. Hierover voel ik mij wel schuldig. Maar ik ben bij Neel zaterdag en dat doet me het geld een beetje vergeten. Mijn vlucht zou dinsdag vertrekken in Santa Cruz.

28 maart

Die morgens moesten we nog een vliegtuigticket boeken richting Santa Cruz. Dus zijn we naar een reisbureau gegaan die Anna ons had aangeraden. Daar kon ik voor 50 euro naar Santa Cruz vliegen, ‘s morgens te vertrekken. We zijn nog naar school gegaan daarna en ’s middags naar de Comedor. Afscheid nemen valt wel zwaar. Vooral omdat jij als enigste ervandoor gaat. Eerst afscheid genomen van Ronald op school, daarna van de kinderen van de Comedor. Hanna had verteld wat er was gebeurd en waarom ik dus naar huis ging. Als afscheid hebben we chips en limonade gekocht. Toen ik iedereen een kusje ging geven zat Beatriz te wenen achter de glijbaan. Ze vertelde dat haar broertje ook overleden was. Ik heb haar een beetje getroost, maar het viel wel zwaar. Met een krop in mijn keel ben ik samen met Els en Jolien terug naar Cochabamba vertrokken. De laatste keer in een trufi… Ik moest nog souveniers hebben en ik had Neelke ook op mijn lijstje gezet. Daar moest ik ook zeker nog iets voor kopen ! We hebben alle winkeltjes afgeschuimd en ik vond wat ik moest hebben. Nu alles nog in de valies krijgen ! Mijn valies klaargemaakt en dan nog gaan eten met Hanna, Leonie (die wel vroeger is doorgegaan vanwege maag- en darmklachten) en Tim in de Paprica. Het was wel gezellig, maar toch wel een triest moment. Ik heb van Hanna een kaartje gekregen dat de kinderen allemaal hebben ondertekent. Best wel pijnlijk. Zo lief… Ook van Hanna en Leonie een kaartje gekregen en van Tim een brief die ik alleen op het vliegtuig moest lezen. ’s Avonds vroeg in bed gekropen om de volgende dag er vroeg uit te komen. Anna kwam ons halen en deed me weg naar de luchthaven. Ze regelde dat mijn bagage direct naar België zou doorgesluisd worden en dat mijn boete voor te zware bagage al bij al nog mee voel (ze heeft er ongeveer 100 dollar afgekregen…). Die ga ik toch ook wel een beetje missen hoor. Entonces gaf ze me een kaartje en een kalender van Atiy. Ze bedankte me voor alles en ik haar ook. Eerst nog een warme chocomelk drinken met Jolien en Els, daarna afscheid (stiekem dacht ik: niet wenen Saar, niet wenen Saar), maar ik kreeg toch tranen in mijn ogen. Door de security en daar stond ik dan. Moedersziels alleen terug naar België. Bah ik had echt kunnen wenen.

Gelukkig ging mijn reis heel vlot. Alle controles liepen vlot, nooit tegengehouden, nooit lang moeten wachten. Toen ik in Sao Paulo aankwam had ik toch een beetje schrik. Die taal beheers ik totaal niet en ik kende de luchthaven niet. Maar alles liep vlot. Eindelijk op de langste vlucht terug naar huis. Eindelijk op weg naar Europa. Ik had verwacht dat deze het moeilijkste zou zijn. Maar ik heb blijkbaar een hele nacht door kunnen slapen en de volgende morgen was het nog maar 2,5 uur vliegen. We waren zelfs al boven land van Europa ! Door de controles hier in Frankfurt ging ook gemakkelijk, alleen stonden ze hier met drugshonden en moest je door 20 politiemensen stappen. Nog niet meegemaakt… Deze luchthaven is super groot, maar ook super Europees. Dus wat heb ik direct gedaan ? Jaja, een croissant en warme chocolademelk gekocht. Nu zit ik te wachten voor mijn vlucht naar Brussel. Nog 2,5 uur te gaan. Best wel saai …